هويت از منظر قرآن و فلاسفه

مقدمه

معمولا مفهوم هويت بيشتر در معناي هويت فرهنگي به کار مي رود. به عبارت ديگر به نظر مي رسد هويت هر فردي صرفا در ارتباط با حضور آن در نوعي اجتماع قابليت تعريف دارد. از اين رو در مباحث اجتماعي تصور مي شود که «هويت» عبارت است از برآيند کنشهاي متقابل ميان فرد و محيط اجتماعي و شامل مجموعه تعلقاتي است که هر فرد نسبت به نظام اجتماعي دارد. تعلقاتي نظير وابستگي به يک گروه سني، وابستگي به يک گروه جنسي، وابستگي به يک طبقه اقتصادي، وابستگي به يک نظام سياسي و غيره (دني کوش، 1998). در حقيقت مفهوم هويت در علوم اجتماعي کاربردي ابزاري دارد. اين مفهوم ابزاري جامعه شناختي و در عين حال روانشناختي محسوب مي شود که نوعي مقوله بندي جهت تمايز خودي- ناخودي را ممکن مي سازد. از اين رو اساس بکارگيري مفهوم هويت بر تشابهات و تفاوتها استوار است.

برخي از برداشت هاي رايج درباره هويت

الف) هويت همچون ميراث: اين برداشت، مربوط به ديدگاه هايي است که تلقي آنها از هويت، نوعي طبيعت ثانويه با فهرستي از معيارهاي خاص مي باشد.

ادامه نوشته

معرفی نظریه های ارتباطات

متن ذیل شرح مختصری از نظریه های ارائه شده در کتاب معرفی نظریه های ارتباطات ریچارد وست و لین .اچ. ترنر است؛ واضح است که با این تعاریف مختصر غنای کامل نظریه حاصل نمی شود. همان طور که در کتاب نظریه ها به چند گروه دسته بندی شده اند ، در این خلاصه نیز همان روش رعایت شده است.

● خویشتن و پیام ها (The self and messages )

نظریه تعامل نمادین (Symbolic Interaction Theory )

Georg Herbert Mead

در این نظریه به سه مضمون محوری توجه می شود:
۱) اهمیت معنا در رفتار انسان ها
۲) اهمیت تصوری که شخص از هویت و ارزش و استعداد خود دارد. (Self –concept )
۳) رابطه بین فرد و جامعه
مردم راغب هستند بر اساس معناهایی که به آدم ها، اشیاء و اتفاقات تخصیص می دهند، رفتار کنند. علاوه بر این، معنا در زبانی خلق می شود که مردم هم با سایرین و هم در تفکرات شخصی به کار می برند. زیرا معانی همراه ذاتی هیچ چیز نیستند. زبان به مردم اجازه می دهد تا درکی از خویشتن به دست آورده و در اجتماع با سایرین تعامل کنند.

ادامه نوشته

چه کسي محبوب است و چرا ؟

بحثي درمحبوبيت، مقبوليت و هوش اجتماعی
در اطرافيان، دوستان و فاميل شما آيا کساني هستند که دوست داشته باشيد با آنها ارتباط صميمي برقرار کنيد. مي دانيد چه افرادي را مي گويم؟ منظورم کساني هستند که با رفتار و برخورد مناسب خود طوري توجه ديگران را به خود جلب مي کنند که همه ي افراد فاميل يا آشنايان سعي مي کنند خود را به آنها نزديک کنند و ارتباط صميمي تري با آنها برقرار نمايند. حتما چنين افرادي را در بين دوستان، آشنايان و فايمل سراغ داريد. آيا تا به حال از خود پرسيده ايد که چرا همه دوست دارند با اين شخص طرح دوستي بريزند يا صميمي تر شوند يا در مهمانيها و همنشينيها بيشتر وقت خود را با او بگذرانند؟ چرا اين افراد تا اين حد محبوب هستند و چرا در ديد اطرافيان داراي مقبوليت اند؟ اين محبوبيت از کجا به دست آمده است؟
اين گونه افراد معمولا داراي دو خصيصه ي مهم هستند:
1- ايجاد ارتباط سالم با ديگران؛
2- همدلي ( ابراز احساسات و عواطف مناسب ).

ادامه نوشته

روزنه اي به دنيای پژوهش

گزاره هاي پژوهش

«اگر مي خواهي از دوران تحصيل و زندگي لذت ببري، کارها را جدي بگير و در کنار دانش، روش بياموز».
«پرمودبترا»

مقدمه

رويکرد به مطالعات علمي و دقيق، چه در علوم انساني و چه در علوم تجربي و فني، نياز به رعايت اسلوب، ساختار و مباني فني و نوين دارد. بدين جهت، ساختارهاي تحقيق و مؤلفه هاي آن، اهميتي دو چندان پيدا مي کند.
در مبحث جديد اين بخش، به گزاره هاي تحقيق مي پردازيم؛ آيا به راستي تاکنون درباره امور زير از خود سؤال کرده ايم: کدام تحقيقات، هدف مي خواهند و اهداف تحقيق، چگونه تدوين مي شوند؟
کدام تحقيقات، نياز به سؤال تحقيق دارند و سؤالات پژوهش، چند گونه اند؟
کدام تحقيقات با فرضيه، سر و کار دارند و انواع فرضيات، از نظر جهت و از لحاظ نماد رياضي و آماري، چگونه تدوين مي شوند؟
اينها سؤالاتي هستند که سعي شده با شيوه تبيين و مثال، توضيح داده شوند.

ادامه نوشته

چه کسي محبوب است و چرا ؟

 

بحثي درمحبوبيت، مقبوليت و هوش (اجتماعي)
در اطرافيان، دوستان و فاميل شما آيا کساني هستند که دوست داشته باشيد با آنها ارتباط صميمي برقرار کنيد. مي دانيد چه افرادي را مي گويم؟ منظورم کساني هستند که با رفتار و برخورد مناسب خود طوري توجه ديگران را به خود جلب مي کنند که همه ي افراد فاميل يا آشنايان سعي مي کنند خود را به آنها نزديک کنند و ارتباط صميمي تري با آنها برقرار نمايند. حتما چنين افرادي را در بين دوستان، آشنايان و فايمل سراغ داريد. آيا تا به حال از خود پرسيده ايد که چرا همه دوست دارند با اين شخص طرح دوستي بريزند يا صميمي تر شوند يا در مهمانيها و همنشينيها بيشتر وقت خود را با او بگذرانند؟ چرا اين افراد تا اين حد محبوب هستند و چرا در ديد اطرافيان داراي مقبوليت اند؟ اين محبوبيت از کجا به دست آمده است؟
اين گونه افراد معمولا داراي دو خصيصه ي مهم هستند:
1- ايجاد ارتباط سالم با ديگران؛
2- همدلي ( ابراز احساسات و عواطف مناسب ).

ادامه نوشته

گذار از اوقات فراغت سنتی به صنعتی

براي بررسي تغييرات نحوه‌گذران اوقات فراغت در خانواده‌هاي شهر تهران طي سه نسل، عنوان پايان‌نامه كارشناسي ارشد منوچهر اشرف ‌الكتابي است، كه با راهنمايي دكتر باقر ساروخاني و حمايت دانشگاه تهران انجام شده است.

جامعه آماري اين تحقيق شامل سه گروه است؛ نخست كليه خانواده‌هاي ساكن در هر يك از مناطق 22 گانه شهر تهران كه سن سرپرست خانواده يا همسر او 70-45 سال باشد، دوم والدين روساي خانواده‌هاي مذكور و والدين همسران آنان (پدر و مادر شوهر- پدر و مادر زن) و سوم آخرين فرزندان متأهل خانواده‌هاي مذكور و همسران آنها (پسر و عروس- دختر و داماد) هستند.

در جريان تعيين نمونه‌هاي مورد نظر در مرحله اول خانواده حتي بايد داراي حداقل يك فرزند دختر يا پسر باشد. نسبت اين نوع خانواده‌ها به كل خانواده‌هاي ساكن شهر تهران 34 درصد است. با ورود جامعه آماري سوم يعني حداقل يكي از فرزندان (دختر يا پسر نسل سوم) پاسخگويان كه ازدواج كرده‌اند، بديهي است.

 

ادامه نوشته

یدالله مع الجماعه

اول: چرا برای حرکت جهادی در مسیر انقلاب نیاز به یک جمع- با مختصات صحیح یک جمع دوستی مسلمان-  وجود دارد؟

1-    1)خلا فهم تئوریک یا «من به بی­سوادی جمیعمان اعتراف می­کنم!»

ما بی­سوادیم و در این زمینه نباید با خودمان تعارف کنیم! به لطف کتاب تاریخ دبیرستان و راهنمایی نه از تاریخ صدر اسلام چیز دقیقی می­دانیم و نه از تاریخ معاصر؛ به لطف کتاب دینی­ ها نه از معارف دینی چیزی درست فهمیدیم و به لطف کتب اجتماعی و تاریخ­ هایمان نه از معارف سیاسی فهم عمیق پیدا کردیم؛ امام را که این همه از آن دم می­زنیم نیز تنها در همان 17 صفحه معارف3 خواندیم و چندین جزوه از گلچین سخنانش. کی رفتیم سراغ فهم نظام فکری ایشان؟! کی در سخنان رهبری عمیق شدیم؟! علامه و آقای جوادی را نمی­ گویم که از سطح ما خیلی بالاتر است؛ از شهید مطهری که امام همه آثارش را تایید کرده و زبانی ساده دارد چقدر خوانده­ ایم؟! دیگر نظرات مخالف، حرف­های به روزتر، علم بومی یا دینی و ... پیش­کش!

اشتباه نشود یک وقت! اینجا اصالت با مطالعه و انبوه­ خوانی نیست. حرف سر آنست که در عین بی­سوادی زیاد، بسیار مدعی هستیم. می­ خواهیم جهان را بگیریم اما سوادش را نداریم. برای همین است که گاه کم می­ آوریم. البته این، فقط آفت امت حزب­ الله نیست که گویی همه نسل امروز گرفتار آمده است به بلیه «کم­خوانی- شما بخوان کم اندیشیدن- و پرگویی».

ادامه نوشته

ضرب المثل از بزرگان جهان درباره ازدواج

از میان ضرب المثل های ملل مختلف و همچنین سخنان شخصیت های بزرگ جهان پیرامون ازدواج مواردی جالبی را برای شما دوستان انتخاب كرده ایم. بسیاری از این عبارت ها جنبه شوخی و مزاح دارد اما تعداد دیگری از آنها شاید وصف حال من و شما باشد! همین طور قسمت دیگری از این گفته ها می تواند برای عده ای حكم كلید راهنما را داشته باشد ...
ازدواج مثل یك هندوانه است كه گاهی خوب می شود و گاهی هم بسیار بد. (ضرب المثل اسپانیایی)

اگر خواستی اختیار شوهرت را در دست بگیری اختیار شكمش را در دست بگیر. (ضرب المثل اسپانیایی)

ازدواج، زودش اشتباهی بزرگ و دیرش اشتباه بزرگتری است. (ضرب المثل فرانسوی)

زن و شوهر اگر یكدیگر را بخواهند در كلبه ی خرابه هم زندگی می كنند. (ضرب المثل آلمانی)

ادامه نوشته

دين و بحران هويت جوانان

مهدي خيراللهي / کارشناسی علوم حدیث و دکترای افتخاری ریاضی محض از ایتالیا

مقدمه
بحران هویت از مقولات مهم در عصر جدید و مورد تأکید در دهه‏های اخیر در سراسر جهان است و در سطح جهان و کشورهای گوناگون با رویکردهای متفاوت مورد بحث و کاوش‏های فراوان قرار گرفته و مقالات متعددی در این باره به نگارش در آمده است.
چالش بحران هویت هم بعد روان شناختی و فردی دارد و هم بعد اجتماعی و سیاسی. طبیعتاً همه فرهنگ‏هایی که با این چالش بزرگ دست ‏بگریبانند، باید در صدد شناخت آن به صورت همه جانبه برآیند و در جامعه‏های دیندار علاوه بر آن پرسش از موضع دین در برابر این معضل روانی و اجتماعی نیز رخ می‏نماید. 

تعاریف هویت (1)
بازشناسی مفهوم هویت نیازمند عطف توجه به "شخصیت" است، شخصیت عبارت است از (2): مجموعه‏ای از خصوصیات مختلف فرد مانند ساختمان بدنی، خلق، رفتار، علایق، گرایش‏ها، توانایی‏ها و استعدادهای وی، و برآیند این مجموعه از ویژگی‏های آدمی. هویت در واقع، همان شخصیت است که مورد آگاهی درونی قرار گرفته است.

ادامه نوشته

قومیتها و هویت فرهنگی ـ سیاسی ایران

وفاق ملی درجوامعی که از قومیتها‌ها، گروه‌ها و خرده فرهنگ های متعدد تشکیل شده‌اند از جایگاه اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و عامل مهمی در ثبات و انسجام سیاسی و اجتماعی بدون کنترل بیرونی است. از منظر توسعه، ملی‌سازی و هویت ملی یعنی تشکیل یک ملت با سرزمین، نظام حکومتی خاص خود و برخی ویژگی های دیگر که اصطلاحاً‌«دولت ملی» نامیده می‌شود و و از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.
وفاق ملی و دولت ملی در کشور ما در سده حاضر با تهدیداتی مواجه بوده است که یکی از مهمترین گسلها، مسئله قومیتها و ادعاهای تجزیه‌طلبانه بوده است و این امر با توجه به زمینه‌ها و برنامه‌ریزیهای ناشیانه و یا ضعف حکومتها مسئله ساز شده است.
در شرایط کنونی نیز مسائل مختلفی لزوم توجه مضاعف به این مسئله را  ایجاب نموده است که جهانی شدن و امکانات هویت‌خواهی آن برای گروه‌های مختلف و وضعیت مرزهای پیرامون کشور ما و مساعدت بین المللی مخصوصاً امریکا برای زنده شدن بحران های ناشی از هویت‌خواهی قومیت ها برای کشور ما و لزوم همبستگی‌ ملی از مواردی است که شناخت بیشتر مسئله قومیت‌ها و برنامه‌ریزی در این راستا را ضروری‌تر ساخته است.

ادامه نوشته

علم اجتماعی چیست؟

نویسنده: آنتونی گیدنز[1]

مترجم: جلیل یاری

علم اجتماعی "جریان غالب"[2] یا “وفاق ارتدوكس”[3] دارای سه ویژگی اساسی است. این نگرش ها، در حوزة جامعه شناسی، در دوره بعد از جنگ برجسته شده اند، اما به نظر می رسد که آنها در طیف وسیعی از دیگر علوم اجتماعی نیز استمرار داشته اند.

اولین ویژگی، طبیعت گرایی[4] است، به این معنی كه علوم اجتماعی باید از علوم طبیعی الگوبرداری كنند، و چارچوب منطقی علم اجتماعی مسائلی همانند مسائل علم طبیعی را بیان می كند. من اصطلاح “طبیعت گرایی” را به “اثبات گرایی”[5] ترجیح می دهم، هر چند كه هر دو به یك معنا هستند.

دومین وجه الگوی ارتدوكس این ایده است كه فعالیت انسانی باید بر حسب برخی از انواع مفهوم علیت اجتماعی[6] تبیین گردد. یعنی هر چند كه ما، به مثابه عاملان انسانی، ممكن است مقدار زیادی در مورد آنچه كه انجام می دهیم و اینكه چرا آنگونه انجام می دهیم، بدانیم، اما دانشمندان اجتماعی قادر به نشان دادن این مطلب هستند كه ما، در واقع، به وسیله علل چیزی كه نسبت به آن ناآگاه هستیم، به حركت درآورده می شویم.

ادامه نوشته

جوان، جامعه و الگوپذيری

جامعه ايران يكي از معدود كشورهاي جوان جهان است كه از نرخ بالاي جمعيت جوان برخوردار است. در واقع، همين موضوع مي تواند از ابعاد مختلف مورد توجه قرار گرفته و مسئولان كشور را به خود بياورد تا به دنبال راهكارهاي اساسي و سالم براي پويايي نسل جوان و آينده ساز جامعه باشند. توجه به نيازها و خواسته هاي معقول اين قشر، مستلزم برنامه ريزي اصولي و پربار است. زيرا، براي اين قشر به دليل گذر از دوره جواني و مسئوليت پذيري اجتماعي، دوراني حساس و بحراني تلقي مي شود.
    -1 جوانان به دنبال الگويي هستند كه نخست هم سن و سال ايشان باشد و همانند آنان در توفان جواني بوده و در نشيب و فراز حوادث حضور داشته باشد. معصوم نباشد؛ زيرا با آنان فرق خواهد كرد و در بحران هاي اجتماعي - سياسي و حتي اقتصادي درگير شده باشد، تا به خوبي او را همانند خود بداند و از شيوه زندگاني، روش برخورد او با ديگران، چگونگي سخن گفتن، شهامت، شجاعت، دلير مردي و بي باكي وي براي خود سرمشق بگيرند و او را نمونه تمام عيار براي امروز و فرداي زندگي خود بدانند.

ادامه نوشته