ماليات بر ارزش افزوده؛ چرا و چگونه؟

داروی تلخ برای درمان اقتصاد بیمار ایران

تاخیر دوساله در اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده از یک سو و ضعف اطلاع رسانی از سوی دیگر باعث شکل‌گیری
سوء تفاهم سنگینی بین مردم و دولت بر سر اجرای مترقی‌ترین قانون مالیاتی در کشور شد تا آنجا که واکنش برخی از فعالان اقتصادی به‌ویژه صنف طلا و جواهر و آهن‌فروشان را پس از گذشت 2 سال به ارمغان آورد.

 این سوءتفاهم دست‌کم نشان داد که اجرای طرح‌های بزرگ و تجویز داروهای تلخ برای اقتصاد بیمار ایران نیازمند راهبردی کلان و برنامه‌ای شفاف است تا با زدودن تیرگی‌های موجود در اذهان عمومی باعث همراهی افکار عمومی با دولت در اجرای قانون شود. راستی قانون مالیات بر ارزش افزوده چیست و اجرای آن چگونه خواهد بود؟ برای آشنایی با کم و کیف قانون مالیات بر ارزش افزوده، به کالبدشکافی قانون یادشده و بررسی مهم‌ترین محورهای آن پرداخته‌ایم.

ادامه نوشته

يارانه و انواع آن

يارانه يكي از ابزارهاي رايج دولت­ها براي حمايت از گروه­هاي خاص است كه با اهداف مختلف اقتصادي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي صورت مي­گيرد.

1- تعاريف

Subsidy يا يارانه در فرهنگ لغت آکسفورد: مقدار منابعي که از محل بودجه عمومي به صنايع و يا بازرگاني پرداخت (کمک) مي شود تا مبالغ خدمات و يا کالايشان را در سطح پايين نگه دارند.

Subsidy يا يارانه در فرهنگ لغت کمبريج: مبلغي که به عنوان قسمتي از مبلغ تمام شده کالا از طرف دولت يا ساير ارگانها به توليدکنندگان براي حمايت و تشويق آنان پرداخت مي شود.

بانک جهاني: يارانه سود اقتصادي است که معمولاً دولتها به توليد کنندگان کالا براي تقويت بازار رقابتي کشورها پرداخت مي کنند و اين يارانه ها ممکن است مستقيم يا غيرمستقيم باشد. همچنين يارانه ها به دو نوع يارانه هاي صادراتي و يارانه هاي داخلي کشورها تقسيم مي شوند. يارانه هاي صادراتي مساعده هاي قابل تفويض در نزد شرکتهايي است که دولت به شرط صادرات محصولاتشان اين يارانه ها را در اختيار اين شرکتها قرار مي دهد. يارانه هاي داخلي کشورها نيز مساعداتي است که به صورت غير مستقيم به مردم پرداخت مي شود.

ديدگاه WTO (سازمان تجارت جهاني) در مورد يارانه: 2 عنصر اصلي در يارانه وجود دارد: 1- کمک مالي 2- نفع ؛ مطابق ماده يکم اگر دولت با يک رکن عمومي درون قلمرو يکي از اعضاء، اقدام به پرداخت کمک مالي به صنعتي بکند به نحوي که موجب نفع بردن صنعت از آن کمک مالي شود، يارانه اعطا شده است.

يارانه به هرگونه پرداخت انتقالي از محل خزانه دولت که به منظور حمايت از اقشار کم درآمد و بهبود توزيع درآمد صورت مي گيرد، اطلاق مي گردد که به صورت نقدي يا کالايي به خانوارها و توليد کنندگان کالا و خدمات تعلق مي گيرد. اهداف کلي پرداخت يارانه، هدفمند نمودن بکارگيري منابع کمياب، تثبيت قيمت ها، توزيع بهتر درآمد و کاهش شکاف دهک هاي درآمدي مي باشد. در واقع پرداخت يارانه يک سياست حمايتي و ابزار اقتصادي محسوب مي شود.

ادامه نوشته

متن منتشرنشده از آیت‌الله جوادی‌آملی درباره امام صادق(ع)

امام صادق (ع) گذشته از مزایای عامه امامت و ولایت، ویژگی خاصی دارد که همانند هر یک از ائمه، مظهر نامی مخصوص از اسماء حسنای حق اند.

حضرتش که به صادق ملقّب شد، انسانها را به فراگیری صدق دعوت می‌کند و چنین می‌گوید: تَعَلَّمُوا الصِّدقْ قَبلَ الحَدیث (1). قبل از سخن گفتن، ادب صداقت را بیاموزید. خواه سخن مربوط به امور نظری باشد، حقّ بگوئید؛ خواه مربوط به امور عملی باشد، صادق باشید. تا انسان میزان صدق نشد، به صداقت آگاه نیست. وقتی به صداقت آگاه نشد، معیار سخن در اختیار او نیست. نه می تواند سخن بگوید، نه می‌تواند سخن سخنوران را بسنجد. زیرا معیار سخن، صدق است و این صدق با جان انسان صادق عجین است. و تا روح صادق نبود، هرگز انسان میزان سخن نخواهد داشت.

رابطه روح و جسم

حضرت صادق(ع) فرمود: دُعامَهُ الإنسانِ اَلعَقلْ (2). یعنی زیر بنای حیات انسان اندیشه است. امام ششم هم ستون اندیشه را عقل می داند، و هم ستون عمل را عقل می داند که عقل چیزی است؛ بِهِ یُعبَدُ الرَّحمن وَ یُکتَسَبُ الجِنانْ (3). و این امامان، عقل منفصل امّت اسلامی اند که در زیارت جامعه به پیشگاه ایشان عرض می‌کنیم: بِکُمْ یُعبَدُ الرَّحمن(4).

ادامه نوشته

جامعه مطلوب در قرآن

« اِنَّ هذِهِ ی اٌمَّتكُم اٌمهًٔ واحدهًٔ [۱]»
جامعه مجموعه‌ای از افراد انسانی است كه جهت مشتركی آنها را به هم پیوند دهد . در قرآن مجید از آن به امت تعبیر شده استو این اشتراك می‌تواند در دین یا آئین، زمان و عصر واحد یا مكان معین باشد یا هر چیز دیگر.
امت از نظر قرآن همان جامعه مطلوبی است كه مسلمانان به دنبال آن هستند . و در پی تحقق این جامعه است كه مدینهٔ فاضله برای انسانی كه قصد رشد در این جهان را دارد ظهور می‌یابد این جامعه كه صفت واحد برای آن ذكر شده در پناه یك پروردگار یگانه و هدف مشخص شكل می‌گیرد كه دارای برنامه‌ای دقیق و حساب شده است .
به وضوح می‌توان دریافت كه جامعهٔ مطلوب در قرآن جامعه‌ای است كه بر اساس احكام اسلام بنا نهاده شده است . كه خصوصیات و ویژگیهایی دارد و هدف نوشتن قسمتی از این ویژگیها در حد اشاره است .

●« رهبر و جامعه »

یكی از لوازم لاینفك جامعه وجود رهبر برای آن است قبول زندگی جمعی در حیات انسانها نمی‌تواند از مسألهٔ رهبری جدا باشد چرا كه برای مشخص كردن خط اصلی یك جمعیت همیشه نیز به رهبر و پیشوائی است . اصولاً پیمودن راه تكامل بدون استفاده از وجود رهبر ممكن نیست و سر ارسال پیامبران و انتخاب اوصیاء برای مردم همین است.

ادامه نوشته

هويت از منظر قرآن و فلاسفه

مقدمه

معمولا مفهوم هويت بيشتر در معناي هويت فرهنگي به کار مي رود. به عبارت ديگر به نظر مي رسد هويت هر فردي صرفا در ارتباط با حضور آن در نوعي اجتماع قابليت تعريف دارد. از اين رو در مباحث اجتماعي تصور مي شود که «هويت» عبارت است از برآيند کنشهاي متقابل ميان فرد و محيط اجتماعي و شامل مجموعه تعلقاتي است که هر فرد نسبت به نظام اجتماعي دارد. تعلقاتي نظير وابستگي به يک گروه سني، وابستگي به يک گروه جنسي، وابستگي به يک طبقه اقتصادي، وابستگي به يک نظام سياسي و غيره (دني کوش، 1998). در حقيقت مفهوم هويت در علوم اجتماعي کاربردي ابزاري دارد. اين مفهوم ابزاري جامعه شناختي و در عين حال روانشناختي محسوب مي شود که نوعي مقوله بندي جهت تمايز خودي- ناخودي را ممکن مي سازد. از اين رو اساس بکارگيري مفهوم هويت بر تشابهات و تفاوتها استوار است.

برخي از برداشت هاي رايج درباره هويت

الف) هويت همچون ميراث: اين برداشت، مربوط به ديدگاه هايي است که تلقي آنها از هويت، نوعي طبيعت ثانويه با فهرستي از معيارهاي خاص مي باشد.

ادامه نوشته

معرفی نظریه های ارتباطات

متن ذیل شرح مختصری از نظریه های ارائه شده در کتاب معرفی نظریه های ارتباطات ریچارد وست و لین .اچ. ترنر است؛ واضح است که با این تعاریف مختصر غنای کامل نظریه حاصل نمی شود. همان طور که در کتاب نظریه ها به چند گروه دسته بندی شده اند ، در این خلاصه نیز همان روش رعایت شده است.

● خویشتن و پیام ها (The self and messages )

نظریه تعامل نمادین (Symbolic Interaction Theory )

Georg Herbert Mead

در این نظریه به سه مضمون محوری توجه می شود:
۱) اهمیت معنا در رفتار انسان ها
۲) اهمیت تصوری که شخص از هویت و ارزش و استعداد خود دارد. (Self –concept )
۳) رابطه بین فرد و جامعه
مردم راغب هستند بر اساس معناهایی که به آدم ها، اشیاء و اتفاقات تخصیص می دهند، رفتار کنند. علاوه بر این، معنا در زبانی خلق می شود که مردم هم با سایرین و هم در تفکرات شخصی به کار می برند. زیرا معانی همراه ذاتی هیچ چیز نیستند. زبان به مردم اجازه می دهد تا درکی از خویشتن به دست آورده و در اجتماع با سایرین تعامل کنند.

ادامه نوشته

روش شناسى و اندیشه سیاسى

نویسنده : حمید پارسانیا

1. موضوع روش‏شناسى:

روش‏شناسى شناخت شیوه‏هاى اندیشه و راه‏هاى تولید علم و دانش در عرصه معرفت بشرى است و موضوع این دانش، روش علم و معرفت است، و روش در ارتباط مستقیم با عواملى نظیر موضوع معرفت، هدف معرفت و هستى‏شناسى و معرفت‏شناسى‏اى است كه معرفت بر اساس آن شكل مى‏گیرد. معرفت خصوصا اگر كاربردى باشد، در روش خود از نظریه‏اى كه مبتنى بر آن است نیز تأثیرپذیر مى‏باشد.

2. روش و روش‏شناسى:

روش‏شناسى غیر از روش است. روش مسیرى است كه دانشمند در سلوك علمى خود طى مى‏كند، و روش‏شناسى دانش دیگرى است كه به شناخت آن مسیر مى‏پردازد. روش همواره در متن حركت فكرى و تلاش‏هاى علمى یك دانشمند قرار دارد. و روش‏شناسى دانشى است كه از نظر به آن شكل مى‏گیرد، و به همین دلیل روش‏شناسى همواره یك دانش و علم درجه دوم است.

3. علم درجه دوّم:

علم درجه دوم در قبال علم درجه اول است، علم درجه اول علمى است كه به یك واقعیت عینى طبیعى و یا انسانى مى‏پردازد، و علم درجه دوم علمى است كه موضوع آن نفس واقعیت خارجى نیست. موضوع علم درجه دوم علم و آگاهى بشرى است، اعم از این كه آن آگاهى، خود یك دانش و علم درجه اول و یا درجه دوم باشد.
اصطلاح علم درجه دوم نظیر اصطلاح معقولات ثانیه است. معقولات ثانیه در قبال معقولات اولیه است. معقولات اولیه حقایق عینى هستند، و معقولات ثانیه مفاهیم ذهنى و انتزاعى مى‏باشند كه خارج ظرف عروض آنها نیست، اعم از این كه این معقولات از معقولات اولیه و یا از معقولات ثانیه دیگرى انتزاع شده باشند.

ادامه نوشته

تاملي در مفهوم هويت

هويت از جمله مفاهيمي است كه از ديرباز ذهن بشر را به خود مشغول داشته و از جنبه‌هاي گوناگون قابل بررسي است. در اين مقاله سعي شده كه از منظرهاي گوناگون و متفاوت اين مفهوم مورد مطالعه قرار گيرد.
به عبارت كلي، هويت هر چيز آن را مشابه و متفاوت از ديگر اشيا و چيزها معرفي مي‌كند.
در منطق رابطه همانستي به صورت رابطه‌اي كه ميان يك شيء و خودش برقرار است، تعريف مي‌گردد. به عنوان مثال x برابر y مي‌باشد، اگرx همانy باشد. هويت (identity) يا همان اصل همانستي داراي ويژگي‌هاي تقارن، جابه‌جايي‌پذيري، تراگذاري و بازتابندگي است.
ويژگي بازتابندگي بيان مي‌دارد كه x=x است.
در ويژگي تقارن، اگر x=y باشد ، لذا y=x است.
در حالت تراگذري اگر x=y وy=z باشد ، پس x=z است.
مطابق اصل جايگزيني اگر x=y باشد ، آنگاه ويژگي‌هاي گوناگون آنها را مي‌توان با يكديگر جايگزين كرد.
بر اساس اصل همانستي، هرگاه چيزي مثلاx در موقعيت‌هاي متفاوت، همان x بماند به گونه‌اي كه هميشه به صورت همان x قابل شناسايي باشد، آن چيز داراي هويت x است.

ادامه نوشته

چه کسي محبوب است و چرا ؟

بحثي درمحبوبيت، مقبوليت و هوش اجتماعی
در اطرافيان، دوستان و فاميل شما آيا کساني هستند که دوست داشته باشيد با آنها ارتباط صميمي برقرار کنيد. مي دانيد چه افرادي را مي گويم؟ منظورم کساني هستند که با رفتار و برخورد مناسب خود طوري توجه ديگران را به خود جلب مي کنند که همه ي افراد فاميل يا آشنايان سعي مي کنند خود را به آنها نزديک کنند و ارتباط صميمي تري با آنها برقرار نمايند. حتما چنين افرادي را در بين دوستان، آشنايان و فايمل سراغ داريد. آيا تا به حال از خود پرسيده ايد که چرا همه دوست دارند با اين شخص طرح دوستي بريزند يا صميمي تر شوند يا در مهمانيها و همنشينيها بيشتر وقت خود را با او بگذرانند؟ چرا اين افراد تا اين حد محبوب هستند و چرا در ديد اطرافيان داراي مقبوليت اند؟ اين محبوبيت از کجا به دست آمده است؟
اين گونه افراد معمولا داراي دو خصيصه ي مهم هستند:
1- ايجاد ارتباط سالم با ديگران؛
2- همدلي ( ابراز احساسات و عواطف مناسب ).

ادامه نوشته

درآمدی برمنابع حکمت اشراق

چکيده:

اين مقاله حول محور منابع حکمت اشراق و يک بازنگري در اين خصوص تدوين شده است و پژوهشگر کوشيده است ضمن توجه به منابعي مانند حکمت ايران باستان، يونان و عرفان که حکمت اشراق از آن الهام و سرچشمه گرفته، به قرآن که يکي از منابع مهم تأثيرگذار بر انديشه ي سهروردي بوده است بپردازد. عقل اول، آفرينش نفس، تجرد نفس، جاودانگي نفس و قاعده ي امکان اشرف از مباحث اين مقاله است که در انديشه ي سهروردي ريشه قرآني دارند. همچنين به اين نکته توجه داده شده است که شيخ اشراق گرچه به عنوان يک حکيم شناخته شده است، رويکرد ويژه او به قرآن و مفاهيم وحياني، وي را از ديگر حکيمان متمايز مي سازد؛ به گونه اي که مي توان او را در عداد مفسران به شمار آورد. برخي سهروردي را به عنوان عارف مي شناسند، اما بايد دانست که شيخ اشراق عارفي پايبند به شريعت بوده و بر لزوم پاي بندي به شريعت حضرت محمد(ص) تأکيد مي ورزد.
واژگان کليدي: منابع حکمت اشراق، سهروردي، شيخ اشراق، حکمت ايران باستان، حکمت يونان باستان، عرفان، قرآن، فهلويين، خسروانيين، عقل اول، آفرينش نفس، تجرد نفس، جاودانگي نفس، امکان اشرف.

ادامه نوشته

جستاری پیرامون روشنفکری

چکیده

جریان روشنفکری در ایران با فراز و نشیب های فراوانی همراه بوده و هست. تقسیم های گوناگون و برش های متفاوتی که در این خصوص صورت پذیرفته نشانی از این امر است. روشنفکری آنگاه که با قید دینی ذکر می شود تعریف و کارکرد متمایزی می یابد. در این مقاله کوشش شده پس از تبیین و بررسی تعریف و نقش روشنفکر ویژگی روشنفکر دینی مورد دقت قرار گیرد.
علت رویکرد به روشنفکری و تاثیر روشنفکری بر روشنگری و جایگاه این پدیده در حوزه های علمیه پرسش دیگری است که در این پژوهش دنبال می شود.

مقدمه

روشنفکری ( در انگلیسی Intellectualism در فرانسه Intellectuelité و در زبان لاتین Intelligere ) به معنی تفکیک دو چیز از همدیگر است. به همین دلیل به عنوان روح انتقادگرا و ممیز شناخته می‌شود.
«انتلكتوئل» واژه اي است فرانسوي كه دراصطلاح به معناي روشنفكر مي باشد در فرهنگ فشرده سخن اين گونه معنا شده : «آنكه در انديشيدن وداوري وسنجش امور بر تعقل وانديشه هاي نو ومترقي و آزادي خواهانه تكيه مي كند نه بر باورهاي متعصبانه، ارتجاعي ومحافظه كارانه».

ادامه نوشته

روزنه اي به دنيای پژوهش

گزاره هاي پژوهش

«اگر مي خواهي از دوران تحصيل و زندگي لذت ببري، کارها را جدي بگير و در کنار دانش، روش بياموز».
«پرمودبترا»

مقدمه

رويکرد به مطالعات علمي و دقيق، چه در علوم انساني و چه در علوم تجربي و فني، نياز به رعايت اسلوب، ساختار و مباني فني و نوين دارد. بدين جهت، ساختارهاي تحقيق و مؤلفه هاي آن، اهميتي دو چندان پيدا مي کند.
در مبحث جديد اين بخش، به گزاره هاي تحقيق مي پردازيم؛ آيا به راستي تاکنون درباره امور زير از خود سؤال کرده ايم: کدام تحقيقات، هدف مي خواهند و اهداف تحقيق، چگونه تدوين مي شوند؟
کدام تحقيقات، نياز به سؤال تحقيق دارند و سؤالات پژوهش، چند گونه اند؟
کدام تحقيقات با فرضيه، سر و کار دارند و انواع فرضيات، از نظر جهت و از لحاظ نماد رياضي و آماري، چگونه تدوين مي شوند؟
اينها سؤالاتي هستند که سعي شده با شيوه تبيين و مثال، توضيح داده شوند.

ادامه نوشته

آزادي انديشه و بيان از منظر شهيد مطهري

 

«الرّحمن، عَلَّمَ القُرآن، خَلَقَ الإنسان، عَلَّمَهُ البَيان»[1]

آزادی و اقسام آن

«هر موجود زنده اي كه مي‌خواهد راه رشد و تكامل را طي كند، يكي از احتياجاتش آزادي است»[2] و در اين ميان انسان و رشد و پرورش او نيازمند برخورداري از آزادي و مواهب آن است. «انسان هاي آزاد انسان هايي هستند كه با موانعي كه در جلوي رشد و تكاملشان هست مبارزه مي‌كنند. انسان هايي هستند كه تن به وجود مانع نمي‌دهند»[3]

آزادی اجتماعی

«انسان، گذشته از آزادي هايي كه گياهان و حيوانات به آن نيازمندند، يك سلسله نيازمندي هاي ديگري هم دارد كه ما آن را به دو قسم تقسيم مي‌كنيم، يك نوع آزادي اجتماعي است.

ادامه نوشته

جلال؛ غربزدگی و روشنفکران

غرب زدگی
 ديدگاه آل احمد در باره غرب زدگي را شايد بتوان برجسته ترين نمود انديشه اجتماعي او دانست. او در ايران بيش از همه با کتاب «غرب زدگي» خود معروف شد و اين کتاب از جمله کتاب هاي بحث برانگيز در چند دهه اخير شد.
نگاه جلال به غرب عموما آسيب شناختي است و از منظر ورود غرب به ايران و آسيب هايي که ايران از اين ميهمان ناخوانده نصيب اش شده است، به تحليل اين مساله مي پردازد. جلال عموما غرب را در اين کتاب از منظر اقتصادي معرفي مي کند يعني: «شامل همه ممالکي است که قادرند به کمک ماشين مواد خام را به صورت پيچيده تري در آورند و همچون کالايي به بازار عرضه کنند.»( غرب زدگي، چ چهارم، تهران، نشر فردوس، ص22). او بر اين اساس دنيا را به دو دسته سازنده و مصرف کننده ماشين تقسيم مي کند. مي توان گفت دريچه نگاه آل احمد به غرب بيش از آن که از مبادي هستي شناختي، معرفت شناختي و ارزش شناختي غرب باشد از دريچه توجه به تبعات غرب است. به تعبير ديگر جلال بيشتر متوجه مدرنيزاسيون است تا مدرنيته. از همين جاست که مفهوم غرب زدگي شکل مي گيرد: غرب پيشرفته مدرن، سازنده ماشين است و شرق عقب مانده سنتي مصرف کنده ماشين اما ماشين تنها يک وسيله صرف نيست بلکه از خود اقتضائاتي دارد. حرف اصلي جلال اين است که ما نتوانسته ايم شخصيت فرهنگي- تاريخي خودمان را در قبال ماشين و هجوم جبري اش حفظ کنيم؛ ما در مقابل غرب مضمحل شده ايم. جلال در تلاش براي حفظ هويت فرهنگي ايرانيان در قبال هجوم ماشين است و نمي خواهد سنت هاي اجتماعي، قرباني ماشين و ماشينيزم شوند.

ادامه نوشته

اولین‏های دفاع مقدس

اوّلین کاربرد واژه دفاع مقدس

اوّلین بار که امام خمینی (رحمت الله علیه) واژه دفاع مقدس را به کار بردند، در 22 بهمن سال 1360، مصادف با شانزدهم ربیع الثانی 1402 ق، به مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی بود که در بخشی از سخنان خود فرمودند:
چنانچه این جانب و مسؤولین جمهوری اسلامی مکرراً اعلام نموده‏ایم، ملت و دولت جمهوری اسلامی ایران تسلیم احکام مقدس قرآن و اسلام اند؛ و به حکم قرآن مجید خود را برادر ایمانی تمام ملت‏های اسلامی و کشورهای مختلف از حیث فرهنگ و جغرافیا می‏دانند؛ و صلح جویی و زندگانی مسالمت‏آمیز را با تمام دولت‏ها و ملت‏ها طالب می‏باشند و تا دولتی به حریم کشور آنان تجاوز نکند و متعهد به احکام اسلام باشد، آن را برادر خود می‏دانند؛ و از همه کشورها و ملت‏ها می‏خواهند که با هم متعهد و یک صدا در مقابل تجاوزگران، هر کس باشد، قیام کنند و خود را از چنگ جهانخواران نجات دهند؛ و نیز به حکم اسلام از تجاوز به حقوق و حدود خود دفاع کرده و تجاوزگر را تأدیب نمایند و در این صورت است که هیچ قدرتی به فضل خداوند متعال نمی‏تواند آنان را از این دفاع مقدس باز دارد

ادامه نوشته